Οικονομική Σημασία

Η οικονομική αξία των εμβολίων

Ο εμβολιασμός έχει συμβάλει σημαντικά στη μείωση της συχνότητας εμφάνισης πολυάριθμων μολυσματικών ασθενειών και της θνησιμότητας που αυτές προκαλούν. Ο εμβολιασμός μπορεί ακόμη να θεωρηθεί ως μία από τις πιο αποδοτικές παρεμβάσεις στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης στα παγκόσμια χρονικά της ιατρικής.1,2,3

Το 2013, εκτιμήθηκε ότι 103 εκατομμύρια κρούσματα παιδικών ασθενειών στις Ηνωμένες Πολιτείες είχαν αποτραπεί λόγω του εμβολιασμού που ξεκίνησε το 1924.2

Η εφαρμογή εμβολιαστικών προγραμμάτων έχει αποφέρει εξαιρετικά θετικά οικονομικά αποτελέσματα, καθώς αποφεύγεται το άμεσο και έμμεσο κόστος που σχετίζονται με τη θεραπεία της νόσου και την πιθανή μακροχρόνια αναπηρία που προκαλεί ένα λοιμώδες νόσημα.1,2

Μια πρόσφατη αμερικανική μελέτη εκτιμά ότι για κάθε $1 που δαπανάται για τον εμβολιασμό κατά την παιδική ηλικία, εξοικονομούνται άλλα $13.2

Μάλιστα, το όφελος από τα νεότερα εμβόλια, όπως το εμβόλιο έναντι των ανθρώπινων θηλωμάτων, είναι ακόμα μεγαλύτερο καθώς προλαμβάνεται ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. Για το συγκεκριμένο εμβόλιο έχει αποδειχθεί ότι είναι οικονομικά αποδοτικά σε πολλές οικονομικές αναλύσεις. 2,3

Η ευρεία εφαρμογή των εμβολιαστικών προγραμμάτων, συμβάλλει τόσο στη μείωση του άμεσου κόστους, που προκύπτει από την αντιμετώπιση των νοσημάτων, όσο του έμμεσου κόστους που σχετίζεται με την απώλεια παραγωγικότητας (π.χ. ωρών εργασίας). Πρόσφατη μελέτη του Κέντρου Λοιμωδών Νοσημάτων (CDC), των ΗΠΑ αναφέρει, ότι για κάθε $1 που δαπανάται για τον παιδικό εμβολιασμό εξοικονομούνται $3 όσον αφορά το άμεσο κόστος και $10 όσον αφορά το συνολικό κόστος για την κοινωνία.4 Σε πολλές περιπτώσεις, το οικονομικό φορτίο των νοσημάτων, που θα μπορούσαν να αποφευχθούν, ξεπερνά κατά πολύ το κόστος του εμβολιασμού. Η μελέτη του Π.Ο.Υ εκτιμά την οικονομική επίπτωση της εποχικής γρίπης μεταξύ $1-6 εκατ. ανά 100.000 κατοίκους4, στη Γερμανία, Γαλλία και ΗΠΑ. Αντίστοιχα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά το συνολικό ετήσιο κόστος της νόσου σε όλες τις χώρες της Ευρώπης μεταξύ €5,9 και €27,7 δις.4 Στην Ισπανία, το κόστος αντιμετώπισης του κάθε περιστατικού πνευμονιοκοκκικής πνευμονίας έχει υπολογιστεί ότι ανέρχεται στα €14.533 με τη μέση διάρκεια νοσηλείας να φτάνει τις 11 ημέρες.

Ο εμβολιασμός έχει συμβάλει σημαντικά στη μείωση της συχνότητας εμφάνισης πολυάριθμων
μολυσματικών ασθενειών

Επίσης, ο εμβολιασμός έναντι του ροταϊού έχει οδηγήσει σε εξοικονόμηση €63 εκατομμυρίων στη Γαλλία και €67-80 εκατομμυρίων στην Ιταλία καθώς αποφεύγονται πάνω από 87.000 νοσηλείες το χρόνο. Στην Ολλανδία, την περίοδο 2013-2014 κατεγράφησαν 2.700 κρούσματα ιλαράς ενώ το συνολικό κόστος αυτής της επιδημικής έξαρσης υπολογίστηκε στα $4,7 εκατ4. Στοιχεία που αφορούν τον εμβολιασμό έναντι του ιού ανθρωπίνων θηλωμάτων, υποστηρίζουν τη δυνατότητα των εμβολιαστικών προγραμμάτων να αποτρέψουν περιπτώσεις διαφόρων μορφών συσχετιζόμενων καρκίνων όπως ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας, η αντιμετώπιση του οποίου ανέρχεται στο ποσό των €8.000-€12.000 ανά περιστατικό. Παράλληλα, ο εμβολιασμός έναντι του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων, παρέχει πρόληψη έναντι των γεννητικών κονδυλωμάτων, για τα οποία εμφανίζονται 600.000 νέα κρούσματα στην Ευρώπη με άμεσο ιατρικό κόστος €23 εκατ. ανά έτος.4

Η ανάπτυξη αντιμικροβιακής αντοχής, λόγω της υψηλής / αλόγιστης χρήσης αντιβιοτικών στην κοινότητα, αποτελεί μια τεράστια απειλή για τη δημόσια υγεία, καθώς οι ανθεκτικές λοιμώξεις έχουν μεγάλο κόστος αντιμετώπισης, ενώ κάποιοι ασθενείς δεν επιβιώνουν. Ο εμβολιασμός ανθρώπων και ζώων εμποδίζει αποτελεσματικά τη νόσηση και κατά συνέπεια μειώνει τη χρήση των αντιβιοτικών. Χαρακτηριστικά, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι αν κάθε παιδί, εμβολιάζονταν κατά των βακτηρίων που προκαλούν Στρεπτόκοκκο της Πνευμονίας, θα αποφεύγονταν 11 εκατομμύρια ημέρες χρήσης αντιβιοτικής θεραπείας το χρόνο παγκοσμίως.4 Πέραν της προστασίας από τα μεταδοτικά νοσήματα και της συνακόλουθης εξοικονόμησης πόρων από τη θεραπευτική αντιμετώπιση τα εμβόλια συμβάλλουν σημαντικά στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης δευτεροπαθών λοιμώξεων. Πιο συγκεκριμένα, μειώνουν την ανάγκη εισαγωγής και νοσηλείας σε δευτεροβάθμιες δομές υγείας.

Επενδύσεις στην ανάπτυξη εμβολίων

Παράλληλα, οι επενδύσεις στην εξάλειψη λοιμωδών νόσων έχουν αποδειχθεί πολύτιμες. Για παράδειγμα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επένδυσε περισσότερα από 300 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ για 11 χρόνια στο πρόγραμμα εντατικοποίησης της εξάλειψης της ευλογιάς (1967-1979). Αυτή η επένδυση έχει αποπληρωθεί πολλές φορές με την εξοικονόμηση ανθρώπινων ζωών και με την εξάλειψη του κόστους στα επόμενα στάδια των εμβολίων και της θεραπείας διεθνώς. Η ετήσια εξοικονόμηση από την εξάλειψη της ευλογιάς υπολογίζεται σε περισσότερο από $2 δισ.1

Άμεση και έμμεση εξοικονόμηση από τον εμβολιασμό

Η χρήση εμβολίων για την πρόληψη ασθενειών σε παιδιά, ενήλικες και ηλικιωμένους έχει ως αποτέλεσμα λιγότερες ιατρικές επισκέψεις, διαγνωστικές εξετάσεις, θεραπείες και νοσηλεία, γεγονός που οδηγεί σε ουσιαστική εξοικονόμηση δαπανών υγειονομικής περίθαλψης κάθε χρόνο σε ολόκληρο τον κόσμο. Τα εμβόλια συμβάλλουν επίσης στη μείωση των νοσοκομειακών λοιμώξεων, όπως η γαστρεντερίτιδα από ροταϊό, η οποία μπορεί να αυξήσει την παραμονή του παιδιού στο νοσοκομείο κατά 4 ημέρες (μέση τιμή). 1,2,3

Ο εμβολιασμός διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην πρόληψη του καρκίνου, όπως για παράδειγμα τα εμβόλια έναντι του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) και της ηπατίτιδας Β.2,3

Δεδομένου ότι οι οικονομικές επιπτώσεις του καρκίνου είναι υψηλές τόσο για τους ασθενείς όσο και για τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης, οι περιπτώσεις καρκίνου που προλαμβάνονται μέσω του εμβολιασμού θα μειώσουν αυτή την επιβάρυνση.2,3

Επίσης, τα νεότερα εμβόλια, όπως το εμβόλιο για τον έρπητα ζωστήρα, μπορούν να δώσουν απάντηση σε ανεκπλήρωτες ιατρικές ανάγκες, παρεμποδίζοντας και μειώνοντας την επίπτωση της νόσου και τη μεθερπητική νευραλγία. Έτσι, στο πλαίσιο της αυξανόμενης πίεσης για μείωση των προϋπολογισμών της υγειονομικής περίθαλψης, τα προγράμματα εμβολιασμών μπορούν να συμβάλουν στη βιωσιμότητα των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης μέσω της μειωμένης και αποτελεσματικότερης χρήσης των πόρων της.1,2,3

    Βιβλιογραφία:
  1. ΚΕΕΛΠΝΟ, Ιστορική αναδρομή, εμβόλια και ταξιδιωτική ιατρική. http://www.keelpno.gr/Portals/0/Αρχεία/Ταξιδιωτική%20Ιατρική/.../hist_trav.ppt. Accessed 6-3-2017
  2. Ελληνική Παιδιατρική Εταιρεία. Τι είναι τα εμβόλια & πώς δουλεύουν. http://vaccines.e-child.gr/enimerosou-ine-metadotiko/how-vaccines-work/. Accessed June 21 2019
  3. Ελληνική Παιδιατρική Εταιρεία. Οι εμβολιασμοί στα παιδιά. https://e-child.gr/parents/vaccinations-for-children/. Accessed June 21 2019
  4. ΕΟΔΥ, Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμών. Εμβολιασμός στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. https://eody.gov.gr/eyropaiki-evdomada-emvoliasmoy-23-29-aprilioy-2018/. Accessed June 21 2019.
  5. ΕΟΔΥ, Seven Key Reasons Why immunization must remain a priority in the WHO European Region https:// eody.gov.gr/wp-content /uploads/ 2018/04/ Seven_Key_Reasons.pdf . Accessed June 21 2019.
  6. WHO, UNICEF, World Bank. State of the World’s Vaccines and Immunization, 3rd ed. Geneva, World Health Organization; 2009. Accessed June 21 2019
  7. World Health Organization - TEN YEARS IN PUBLIC HEALTH 2007-2017 REPORT BY DR MARGARET CHAN, DIRECTOR-GENERAL, WORLD HEALTH ORGANIZATION - The power of vaccines: still not fully utilized, https://apps.who.int /iris /bitstream /handle /10665 /255355/ 9789241512442 -eng. pdf; jsessionid = D2E25A1240AC8BD AF478C6FB0BB42D7B ?sequence= 1. Accessed June 21 2019
  8. World Health Organization - 2018 ASSESSMENT REPORT OF THEGLOBAL VACCINE ACTION PLAN, https://apps.who.int / iris/bitstream /handle /10665 /276967/ WHO-IVB-18.11-eng.pdf? ua=1. Accessed June 21 2019
  9. World Health Organization - 10 facts on immunization, https:// www.who.int/ features/ factfiles/ immunization/ en/. Accessed June 21 2019.
  10. World Health Organization - Vaccines and diseases, https://www.who.int/immunization/diseases/en/. Accessed June 21 2019.
  11. Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας – Πολιομυελίτιδα, https://eody.gov.gr/disease/poliomyelitida/. Accessed June 21 2019.
  12. Diphtheria vaccine: WHO position paper – August 2017, https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/ 10665/258681 /WER9231.pdf? sequence=1. Accessed June 21 2019
  13. UNICEF, Immunization: New hope for children, https://www.unicef.org/newsline/gavi.htm. Accessed June 21 2019
  14. Szucs T, Quilici S, Panfilo M. From population to public institutions: what needs to be changed to benefit from the full value of vaccination. J Mark Access Health Policy 2015; Aug 12;3 Available at https: // www.ncbi.nlm.nih.gov /pmc / articles/ PMC4802680/ Accessed June 21 2019